Parkinson Nedenleri ?

Parkinson hastalığı, beyindeki substantia nigra (siyah cisim) adı verilen sinir hücrelerinin kaybından kaynaklanmaktadır. Beynin bu bölümündeki sinir hücreleri, dopamin adı verilen bir kimyasal üretmekten sorumludur. Dopamin beyin parçaları ile sinir sistemi arasında vücut hareketlerini kontrol ve koordine etmeye yardım eden bir haberci olarak görev yapar.

Bu sinir hücreleri ölür veya hasar görürse beyindeki dopamin miktarı azalır. Bu da beynin kontrol mekanizmasının düzgün çalışamayacağı, hareketlerin yavaş ve anormal hale geleceği anlamına gelmektedir.

Sinir hücrelerinin kaybı yavaş ilerleyen bir süreçtir. Parkinson hastalığının belirtileri genellikle yalnızca substantia nigra’daki sinir hücrelerinin yaklaşık % 80’i kaybolduğunda gelişmeye başlamaktadır.

Sinir Hücrelerinin Kaybı: Parkinson hastalığının potansiyel nedenleri belirlemek için araştırmalar devam etmektedir. Bununla birlikte, Parkinson hastalığına bağlı sinir hücrelerinin neden kaybolduğu hala bilinmemektedir.

Sonuç olarak ise Parkinson hastalığının genetik değişiklikler ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun neden olabileceği düşünülmektedir.

Genetik Nedenler: Bazı çalışmalar, Parkinson hastalığının gelişiminde genetik faktörlerin rol oynadığını ileri sürmektedir. Parkinson hastalarının yaklaşık olarak % 15’inde aile bireylerinin herhangi birinde Parkinson hastalığı geçmişi bulunmaktadır.

Parkinson hastası olan yakın bir akrabanız anne, babanız veya kardeşinizse hastalığa yakalanma riski daha da artmaktadır. Ayrıca, hastalığa yakalanan aile bireyiniz yoksa Parkinson gelişme riskiniz de o derece düşmektedir.

Peki, genetik faktörler Parkinson hastalığına nasıl sebep olabilmektedir? Bunun olası bir nedeni, dopaminin ve beyin fonksiyonu için gerekli bazı proteinlerin üretilmesinden sorumlu olan genlerin mutasyona uğramasıdır.

Çevresel Nedenler: Çevresel faktörlerin Parkinson hastalığında rol oynayabileceğine dair bazı kanıtlar bulunmaktadır. Bazı kimyasallara maruz kalmanın, Parkinson hastalığıyla olası bir bağlantısı olacağı düşünülmektedir. Bunlara böcek öldürücü, herbisit ve fungisit gibi pestisitler de dâhildir.

Parkinson hastalığı yeterince su içmemek ve yeterince manganez tüketmemekle de bağlantılı olabilmektedir.

Bu çevresel faktörlere maruz kalan herkesin Parkinson’u geliştirme riski bulunmamaktadır. Bazı araştırmacılar, genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonunun Parkinson hastalığına neden olduğunu düşünmektedir.

Lewy Cisimleri: Lewy cisimleri, Parkinson hastalığı olan kişilerin beyin sapında bulunan anormal protein yığınlarıdır. Bu kümeler, hücrelerin kıramadığı bir protein içerir. Beyindeki hücreleri çevrelerler ve bu süreçte beynin çalışma biçimini engellerler.

Lewy cisimlerinin kümeleri, beynin zamanla hasarın oluşmasına neden olur. Sonuç olarak, Parkinson hastalığı olan insanlarda motor koordinasyon ile ilgili sorunlara sebebiyet verir.

Dopamin Kaybı: Dopamin beyindeki farklı bölümler arasında iletilere yardım eden nörotransmitter bir kimyasaldır. Dopamin üreten hücreler Parkinson hastalığıyla beraber hasar görmeye başlar.

Yeterli miktarda dopamin verilmemesi durumunda beyin düzgün bir şekilde mesaj gönderip alamamaktadır. Bu bozulma vücudun hareketi koordine etme yeteneğini etkiler. Yürüme ve dengede durma sorunlarına neden olur.

Yaş ve Cinsiyet: Yaşlanma, Parkinson hastalığında da rol oynar. İleri yaş, Parkinson hastalığının gelişimi için en önemli risk bir faktörüdür. Bilim insanları, vücut yaşlandıkça beyin ve dopamin fonksiyonlarının azalmaya başladığını ileri sürmektedir. Bu nedenle, yaşlanan kişi Parkinson’a daha hassas bir hale gelir. Cinsiyet de Parkinson hastalığıyla bağlantılı olabilir. Erkekler kadınlara oranla daha fazla eğilimlidir.

Meslek: Bazı araştırmalar, bazı mesleklerin kişide Parkinson hastalığının gelişimi için daha büyük bir risk oluşturabileceğini öne sürmektedir. Özellikle, Parkinson hastalığı, kaynak, tarım ve endüstriyel işlerde çalışanlar için daha muhtemel olabilir. Bunun nedeni, bu meslek mensuplarının toksik kimyasallara daha fazla maruz kalmasıdır.


Türkiye Parkinson Hastalığı Derneği’nden alıntıdır.

error: AES MEDYA !!